Poimenican Popis Zrtava Drugog Svetskog Rata 1964 I 1992 Sav

1989 godine u Jugoslovenskoj javnosti su se pojavile i prve informacije o jugoslovenskom Poimeničnom popisu žrtava Drugog svetskog rata, obavljenog 1964 godine, a dotada široj jugoslovenskoj javnosti potpuno nepoznatog. Iako su jugoslovenske vlasti u posleratnom periodu u više navrata imale nameru i pokušavale (1946-48, 1950) da popišu žrtve Drugog svetskog rata one su to tako učinile tek 19 godina nakon njegovog završetka. Povod za ovaj popis je bio zahtev Nemačke vlade, postavljen te godine u obnovljenim pregovorima o ratnim reparacijama, da se jugoslovenske tvrdnje o ratnim gubicima dokažu i raščlane. Nemačka strana je kao uslov za regulisanje finansijske nadoknade žrtvama rata tražila da joj se dostave liste sa preciznim podacima i imenima žrtava jer joj se činilo da je brojka od 1.700 000 poginulih nije nerealna. Jugoslovenska vlada je stoga donela, na svojoj sednici od 10.6.1964, 0dluku da se ovaj popis sprovede. Formirana je centralna, republičke i sreske popisne komisije i popis je obavljen po srezovima i republikama, a na kraju je centralizovan, na saveznom nivou, i obradjen u Jugoslovenskom zavodu za statistiku. Celokupna gradja je stavljena u 2800 sanduka i dve godine kasnije, 1966, štampana ali samo za internu upotrebu. Tom prilikom je Savezni zavod za statistiku iz Beograda napravio i procenu demografskih i stvarnih žrtava. Prema toj proceni ukupan demografski gubitak Jugoslavije u Drugom svetskom ratu iznosio 2.056.510, a broj stvarnih žrtava oko 1,100.000.
Ovaj popis je medjutim ostao istrazivačima nedostupan do kraja 80-tih godina, jer je na njega stavljena oznaka „državne tajne“. Razlog tome je što je prema njemu u Jugoslaviji za vreme Drugog svetskog rata poginilo nešto manje od 600.000 osoba (tačnije 597.323), a to se nikako nije uklapalo u političke kalkulacije jugoslovenskog vrha i dotadašnju sliku o Drugog svetskog rata i njegovih žrtvama. Na prvi pogled se čini da rezultati ovog popisa u mnogome odstupaju od Kočovićevog proračuna. No samo na prvi pogled. Kako ovim popisom nisu popisani poginuli pripadnici svih ne-komunističkih ratnih formacija jugoslovenskih naroda i nacionalnih manjina, žrtve komunističkog terora, kao i da su podaci za pojedine nacionalne grupe (Jevreji, Romi) nepotpuni i prilično nepouzdani može se sa osnovom pretpostaviti da su njegovi rezultati sasvim blizu Kočovićevih. Na to, uostalom, upućuju i gore pomenute procene, napravljene tom prilikom, o demografskom i stvarnom broju žrtava.

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License

Subscription expired — please renew

Pro account upgrade has expired for this site and the site is now locked. If you are the master administrator for this site, please renew your subscription or delete your outstanding sites or stored files, so that your account fits in the free plan.