Nemacke Okupacione Ustanove I Vojne Formacije

NEMAČKE OKUPACIONE USTANOVE I VOJNE FORMACIJE

Dok su operativne jedinice završavale okupaciju naše zemlje, nemačka Vrhovna komanda je 12. aprila 1941. godine izdala „Privremene smernice za podelu Jugoslavije". prema odluci koja je utvrđena posle 27. marta 1941. godine.19 Novoomeđena Srbija, sa Banatom, postaje jedina okupirana teritorija Jugoslavije kojom, u ime Trećeg Rajha, neposredno upravljaju nemački vojnopozadinski organi sa vojnoupravnom teritorijalnom komandom20, na čelu sa vojnim zapovednikom Srbije, kao predstavnikom Vermahta, koji je bio potčinjen komandantu oružane sile Jugoistoka do druge polovine 1943. godine. Po naređenju Vrhovne komande nemačkih suvozemnih snaga, februara 1942. godine objedinjena su tri nemačka štaba u Srbiji (vojni zapovednik, opunomoćeni komandujući general i komandant Više komande LXV) i ustanovljen štab Opunomoćenog komandujućeg generala i vojnog zapovednika Srbije.

U sklopu uvođen,a okupacionog sistema u svim krajevima porobljene Srbije, prvi vojni zaipvednik od 20. aprila 1941. godine general Helmut Ferster radi, prema dotadašnjoj administrativnoj podeli, na organizovanju feldkomandantura (Feldkommandantur), najviših oblasnih vojnih, političkih i privrednih vlasti i krajskomandantura (Kreiskommandantur), najviših okružnih komandi i vlasti.

U Nišu se locira Feldkomandantura 809, potčinjena od 18. aprila Komandi 2. armije, od 22. aprila vojnoupravnom komandantu Srbije21, koji naredbom br. 1 od 28. aprila 1941. godine, zvanično naređuje da mu se potčini Feldkomandantura 809, za čijeg komandanta je već bio određen potpukovnik (kasnije pukovnik) baron Karl Frajher fon Botmer22 (Karl Freiherr von Bothmer). Ta Feldkomandantura formirana je u Nemačkoj još 1940. godine, pa je prebačena u Francusku, gde je čekala invaziju na Veliku Britaniju, zatim je premeštena u Rumuniju, pa onda u Bugarsku, odakle je došla u Niš. Sedište ove okupacione ustanove bilo je u zgradi bivše Moravske banovine u Nišu. Njene prostorije bile su opremljene opljačkanim pirotskim ćilimima, umetničkim delima i dekorativnim predmetima.

Feldkomandantura 809 je naređenja i direktive primala od vojnog zapovednika Srbije i tesno bila povezana sa Državnom tajnom policijom (Gestapoom), i drugim nemačkim okupacionim ustanovama i vojnim formacijama na svojoj teritoriji, kojima su, posredno ili neposredno, bili podređeni svi kvislinški organi i vojne formacije: Specijalna policija i Ljotićev Narodni pokret „Zbor", okružna i sreska načelstva i opštine, čegnički odredi Koste Pećanca, Nedićeva Srpska državna straža, Srpski oružani i dobrovoljački (ljotićevski) odredi, a od početka 1942. godike i bugarski okupacioni korpus. Svi su oni nastojali da međusobnom koordinacijom, okrutnim fašističkim metodama i terorom, uguše NOP na području jugoistočne i istočne Srbije. To su, uz ostale mere, činili masovnim hapšenjima i dovođenjem rodoljuba u koncentracioni logor na Crvenom krstu i druge zatvore u Nišu, koji su, u stvari, bili ogranci tog logora, iz koga se odlazilo na stratišta, na Bubanj, Banjicu ili na prinudni rad u zloglasne logore širom porobljene Evrope.

Tema ovog rada zahteva da se posebno osvrnemo na sve te beočuge okupatorsko-kvislinškog represivnog sistema, upravo sa gledišta te njihove zločinačke aktivnosti, hapšenja i dovođenja rodoljuba u logor radi ubijanja i interniranja.

19. VII, Oslobodilački rat naroda Jugoslavije, s. 30.
20. Dr Jovan Marjanović, Ustanak i narodnooslobodilački pokret u Srbiji 1941, Beograd, 1963, s. 18.
21. 36. NOR, XII/1-47.
22. 36. NOR, XII/1-24.

Iz knjige

Miroslav M. Milovanović, Logor na Crvenom krstu, NEMAČKI KONCENTRACIONI LOGOR NA CRVENOM KRSTU U NIŠU I STRELЈANJA NA BUBNЈU, Institut za savremenu istoriju – Beograd, Opštinski odbor SUBNOR – Niš,IRO „Narodna knjiga“ – Beograd.

BlinkListblogmarksdel.icio.usdiggFarkfeedmelinksFurlLinkaGoGoNewsVineNetvouzRedditYahooMyWebFacebook

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License